يعنى به عمل خود گرفتار است و بستار ( 1 ) بمانده و خير گرو نهاده ( 2 ) . * ( إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ ) * ، الَّا اهل ( 3 ) دست راست كه اهل بهشت باشند كه ايشان محاسب و مرتهن نباشند براى خود ( 4 ) ، براى آن كه خداى بيامرزد ايشان را . قتاده گفت : مردمان همه بستارند به گناه خود [ 14 - ر ] الَّا اهل بهشت . مفسّران خلاف كردند در « اصحاب اليمين » كه مراد كيست در اين آيت . زاذان گفت : از امير المؤمنين على ( 5 ) ، او گفت : اطفال مسلماناناند . أبو ظبيان ( 6 ) گفت از عبد اللَّه عبّاس كه او گفت : فريشتگانند ( 7 ) . ابو حمزة الثماليّ روايت كرد از باقر - عليه السلام - كه ( 8 ) گفت : كه ما و شيعت ما از اصحاب اليمينايم ( 9 ) . حسن گفت : مؤمنان مخلص باشند . يمان گفت : آنان باشند كه فكّ رهن خود كرده باشند به توبه . قاسم گفت : هر نفسى مرتهن است به عمل خود از خير و شرّ ، الَّا آن كس كه اعتماد بر فضل و رحمت كند دون كسب و خدمت ، و هر كه بر كسب خود اعتماد كند او گرو نهادهء كسب شود ( 10 ) . ابو عمرو النّجارى ( 11 ) گفت در اين آيت : كيف الفرار من القدر و كيف القرار على الخطر ، گفت : از قدر چگونه توان گريختن ، و يا بر خطر چگونه قرار توان گرفتن ؟

--> ( 1 ) . كذا : در اساس ، ديگر نسخه بدلها : ندارد . ( 2 ) . آج : ندارد ، كا : به مانند چيزى ، آد ، گا : ماننده چيزى به گرو نهاده . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : اصحاب . ( 4 ) . آج : به گناه خود . ( 5 ) . كا ، گا عليه السلام كه . ( 6 ) . آد ، گا : أبو ظبيان ، آج : ابن طبيان . ( 7 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : فرشتگانند . ( 8 ) . آج و ديگر نسخه بدلها ، ندارد . ( 9 ) . آد در حاشيه افزوده است با خطى نزديك به متن اصلى : در تفسير اهل البيت - عليهم السلام - وارد است كه « يمين » امير المؤمنين - عليه السلام - است و « اصحاب يمين » شيعيان اويند . ( 10 ) . آد ، گا : بود . ( 11 ) . آد ، گا : بخارى .